‘De oprichters van de jubilerende Belhamels zijn echte pioniers geweest’

BELTRUM - Carnaval leeft in Beltrum en wordt in alle leeftijdsgroepen van de gemeenschap omarmd. Was er meerdere malen in de historie een golfbeweging in deze zelfde beleving merkbaar, inmiddels wordt al vele jaren zodanig aan de weg getimmerd door carnavalsvereniging de Belhamels, dat carnaval in Beltrum niet meer weg te denken is. Wat heet, ieder jaar worden nog weer stappen gezet, wordt de lat wederom hoger gelegd, worden toekomstplannen gesmeed, samenwerkingen aangegaan, om het grote zottenfeest tot in lengte van jaren te blijven vieren. In het weekend 14 en 15 december staat de Belhamels stil bij het 55-jarig jubileum.

Door Henri Walterbos

Met hoogheden uit het verleden en de zojuist aangetreden hoogheden Prins Thijmen en Adjudant Gijs wordt aan de keukentafel bij President Sjaak Klein Gunnewiek gelachen om verhalen uit het verleden en wordt vooruitgekeken naar de toekomst.

Oprichting
De basis voor de oprichting ligt bij café Spilman, december 1969, vond voormalig President en oud-Prins Henk Klein Gunnewiek in de nog met de hand geschreven analen van de vereniging terug. Aan de stamtafel toen Harrie te Brake ‘Koerboom’, Wim te Bogt en Hans Ribbers, tevens het eerste bestuur. “De oprichtingsvergadering vond plaats op 15 december 1969. Er waren enkele carnavalsverenigingen in de buurt, dus vonden zij dat er ook in Beltrum een carnavalsvereniging moest komen. Ze hadden al snel een Raad van Elf en een dansgarde.”

De eerste Prins en Adjudant van Beltrum waren Prins Gait Luttikhold en Tonnie Grave, zo ziet voormalig voorzitter en oud-Prins Marcel Baks op de lijst met hierop alle hoogheden en hun leuzen. “De eerste vijf jaar werd een nieuwe Prins gekozen maar bleef Tonnie Grave als Adjudant de rechterhand van de nieuwe Prins”, vertelt Marcel. “Sinds 1975 werd ieder jaar een nieuw koppel gekozen.”

Animo niet groot
“De animo was in ‘t begin helemoal neet zo groot um Prins te worden”, weet Henk nog. Des te knapper is het dan om het feest in stand te houden. Op een gegeven moment deden ook in Beltrum buutavonden hun intrede. “Bi-j Dute toen nog. De carnaval zelf was op zoaterdagavond bi-j Spilman. D’r worden zelfs al ne tente bi-j an ezet. ’t Was onwies drok!’ Het frühschoppen is ooit begonnen in ‘t café bi-j Spilman. In het begin waren d’r moar een paar verenigingen wee kwamen, Veur Beltrum, Grolle, en de Waterrott’n en Bachus oet Eibargen.” “Vastenoavendbal was d’r ok al wal”, vertelt Bennie te Veluwe ‘Klunt’ met pretogen. “Doar waren de jongen en olden wee wal een betjen verkering wollen wal gek op, want doar ha’j kans, doar lepen de geiten rond.” Iedereen lacht en heeft er zo zijn/haar eigen beeld bij.

‘Gin gekke dinge’
Wordt carnaval nu breed omarmd in Beltrum, dit was in het begin zeker niet zo, weten Bennie en Henk nog. “Heel Beltrum kek van ne afstand of d’r toch moar gin gekke dingen gebeurden”, weet Bennie nog. “De oprichters van de Belhamels bunt echte pioniers ewest. Ze hebt deur ezet en hebt dat heel knap edoane”, steekt Bennie zijn duim op. “Ze hebt de wind echt neet altied met ehad.” “In 1995 was wal één van de hoogtepunten ‘t regionale schlagerfestival in Beltrum”, weet Henk nog. “In ne grote tent, met de Havenzangers als hoofdact.”

Prins Bennie en Adjudante Lucie
Erg enthousiast was Bennie niet toen hij gevraagd werd Prins van Beltrum te worden, “moar ik had gin keus”, vertelt Bennie. “Ik ging wal noar de carnaval hen, droog ‘t wal een warm harte too, moar was drok met andere zaken.” Zijn Adjudante Lucie te Woerd daarentegen wel. Echtgenoot Leo te Woerd was al eens Prins geweest. “Wij deden al wel veel voor de carnaval. Bij ons was het de eerste keer dat er een vrouw op het podium stond.”

Het was ‘uitzoeker’ Jan Garstenveld die Bennie voor het blok zette. “Ik was veurzitter van VIOS en Jan leider van VIOS 1. Hee belden op ne zoaterdagmiddag op dat ik direct mos kommen want d’r waren grote problemen. Ik dacht ‘wat mot dat toch wèhn?’ Kwam ik doar zat ok Bennie Reuvekamp in de banke en zeiden ze; ‘wi-j zölt ’t oe moar drok rondoet zeggen. ‘Ie wordt Prins carnaval!’ Ik zeg ‘da’s mien toch ok wat’. ‘Ie mot ’t doon, anders schei ik d’r oet as leider van ’t eerste,’ zei Jan. Ik zei ‘ie mot revolutionair wèhn, nem toch twee vrouwleu’. ‘Ach ie met owe kunsten toch altied,’ zei Jan. Ik zeg ‘moar ik wil d’r dan wal ne vrouwe bi-j hebben as adjudante en neet miene eigen vrouwe.’”

‘’t Was een gebroek da’j in dee tied as hoogheden ok ‘n liedjen mossen zingen. Toen hef Bennie mi-j d’r bi-j enommen, en zeiden wi-j ‘samen kump ’t wal good’”, weet Lucie nog. “Leo was ne kammeroad van mien, moar Lucie mocht veurdat ze joa zei neet wetten wee de Prins was. Ze zei ‘as Bennie of den ’t wordt, dan wil ik ’t wal doon.’ Dat was dus zo en zo kwam ‘t, moar wi-j mochten in het begin thoes niks zeggen. Dat ging allemoal in het geheim in ‘t begin.”

Het hoogtepunt voor beiden was het ziekenbezoek. “Ik zee dee beelden nog steeds veur mien. Sommigen hadden de tröane in de ogen, zo mooi vonden ze dat”, vertelt Bennie zelf ook met vochtige ogen. “Carnaval is meer dan zoepen en angoan, dat ma’j ok wal oetdreagen.” Bennie geeft hoog op van de carnaval in Beltrum anno 2024. “Ik bun heel arg veur innovatie, ni-je ideeën, neet alleen moar traditioneel denken. Dat ze no in de sporthal zit umdat Spilman dichte ging, dat is mien nogal wat. Wat ne operatie. Petje af.”

President en Prins Henk
In 1980 trad Henk aan als president, de functie die nu zijn zoon Sjaak bekleed. “De organisatie was ‘n betjen zoek toen ik evroagd worden. Dat heb ik 22 joar edoan. In de joaren 90 zwakten ‘t af en hebbe wi-j wel ‘ns bi-j mekaar ezetten en ons de vroage esteld ‘hoo wieter?’ Toen worden op ‘n gegeven moment Valse Loch op ericht en ging ‘t inens ‘n stuk better. Dat was echt ne stimulans veur de carnaval. Wi-j organiseerden samen met de KBO ok carnaval veur senioren, met eigen hoogheden.” Ook deze tak groeide, evenals de schoolcarnaval en samenwerking met andere verenigingen in Beltrum. “Ok de jongen ging in ‘t begin neet zo hard, moar dat is ok ontzettend egreuid, ze wordt d’r no völle meer bi-j betrokken.” Het jaar na zijn aftreden als President, 2002, werd Henk in het jubileumjaar ‘33 jaar Belhamels’ direct uitgekozen als Prins, met als Adjudant Jan Brevink.

Schwung
“Toen Rob Ratering en ik Prins en Adjudant waren in 1998 was net de fase dat ‘t allemoal wat minder ging, moar toen worden Valse Loch op ericht. Ze gingen oaveral met noar too. Dat gaf ne enormen ‘Schwung’. D’r kwam ok verjonging. Wi-j waren ok redelijk jong, begin 30. Carnaval zat mi-j wal in ‘t blood, as iemand oet Grolle. In dee tied ontstond ok de Pats Boem Show op dinsdagoavond. Vanaf 1999 bunt wi-j carnavalswagens goan bouwen. As veurzitter hebbe wi-j ok met beveurbeeld Roel Beunk en Henk klein Gunnewiek allerlei ni-je dinge proberen te bedenken. Umdat de buutoavond zo afgeladen vol was, met 600 mensen, hebbe wi-j ezegd ‘dit kan neet meer’, en bu’w noar twee oavonden egoan.”

Nieuwe hoogheden
De nieuwe hoogheden horen de verhalen van hun voorgangers lachend aan. “Wij zaten in Groenlo op het Marianum, dan krijg je carnaval wel mee, vier je het daar, maar je wilt het ook graag in Beltrum vieren, met kameraden. Toen de biertjes erbij kwamen werd het alleen maar mooier,” lacht Gijs. “Het is hartstikke leuk hier. Als je ziet hoe het gaat op de buutavonden en iedereen staat te juichen, dat is echt kikken,” ervoer Thijmen. “De onthulling was ook prachtig, mijn ouders wisten vooraf niks. Ze dachten dat ik nog in Denemarken zat voor mijn werk. ‘Wat ne smiecht’, zei mien moo, toen ze ne koelwagen met bier brachten veur de after party, ‘n uur van te veuren.”

Toekomst
“Ik denk dat de carnaval nog steeds groeiende is, ook de kwaliteit steeds beter”, kijkt Sjaak vooruit. “De sporthal kunnen we nog uitbouwen en samenwerking met de Maïspotters is nieuw. We gaan de kindercarnaval samen doen. Ook de schoolcarnaval, want veel kinderen uit Voor Beltrum zitten al in Beltrum op school. Ook voor de ‘patatgeneratie’, die tussen de basisschool en het stappen in zit gaan we iets organiseren samen. We weten niet of dat dit jaar al lukt, maar dat gaat zeker gebeuren. We blijven vernieuwen.”