Infopaneel bij Italiaanse Meren geplaatst

WINTERSWIJK/KOTTEN/OEDING- De Historische Kring Kotten brengt met een aantal zeer actieve vrijwilligers steeds meer de geschiedenis in en om Winterswijk Kotten en de landsgrens overschrijdende regio aan het licht. De kring heeft nauw contact met de evenknie aan de overzijde van de grens, de Heimatverein Oeding. Dat innig contact met de Duitse partners leverde in 2023 de ‘Naoberprijs’ op, waaraan een bedrag van 1000 euro is gekoppeld. Samen met een subsidie van 2200 euro van Stichting ’t Joosthuis, die de gelden uit de voormalige Voetbalclub Vosseveld beheert, is het geld besteed aan twee infoborden aan beide zijden van de grens, die de geschiedenis van de Italiaanse Meren aan Nederlandse kant en steenfabriek Ziegelei aan Duitse zijde belichten. Het paneel aan de Nederlandse kant werd op zaterdag 1 november bij de Italiaanse Meertjes onthuld door Marloes ten Dolle, Marcel Höfkes en hun dochter Bibi.

Door Clemens Bielen

Het was een gezellig Duits-Nederlands onderonsje op vakantiepark de Italiaanse Meren. Voorzitter Henk te Kulve van de Historische Kring Kotten noemde de samenwerking met de Duitse Heimatverein Oeding uniek. “Voor ons bestaat de grens eigenlijk niet meer.” Met een harde knal werden in 1921 de fundamenten en de schoorsteen van de fabriek opgeblazen. Het leverde in de omgeving nogal wat gesneuvelde ruiten op, maar voor de steenfabriek was het einde verhaal. Aan de Nederlandse kant betekende het een begin van de Italiaanse Meren. In 1917 ging de fabriek failliet en kwamen de leemputten vol water te staan.

Van Leem tot Steen
Naast de onthulling van het infobord is er voor deze gelegenheid een boekje uitgebracht over de geschiedenis van de nauw verweven projecten. Willem Peletier verzorgde de tekst van ‘van Leem tot Steen’. Het boekje vertelt uitgebreid het ontstaan van de leemputten en het verband met de steenfabriek aan Duitse zijde.

Het einde van de steenfabriek betekende het begin van de Italiaanse Meren

De leem werd tussen 1896-1917 uitgegraven en via kiepkarretjes getrokken door paarden over een smalspoor vervoerd naar de Duitse fabriek, waar er stenen van werden gebakken. De Heimatverein Oeding is gevestigd in het Bürgerhaus dat vervaardigd is van stenen afkomstig van de Ziegelei. De vele illustraties in het boek geven de toerist een goed beeld van hoe het was. Geïllustreerd met tekeningen en foto’s uit heden en verleden, advertenties en bouwtekeningen van de ringoven. Het boekje ligt ter inzage op het vakantiepark. En natuurlijk staat in het boekje de lucratieve levendige ‘grenshandel’ beschreven. De grens mag dan voor Henk te Kulve nu niet meer bestaan, destijds gaf die grens voldoende werk aan douanebeambten. Het infopaneel aan de Blankersweg geeft een compacte samenvatting. De toerist kan zo de zadelpijn even afwisselen met interessante informatie over de plaats van hun rustpauze en zich afvragen waar de naam vandaan komt.
Want de exotische naam ‘Italiaanse Meren’ spreekt natuurlijk tot de verbeelding, maar laat de herkomst van die naam nou net het enige zijn waar de Historische Kring nog geen éénduidig antwoord op heeft. De groene schijn op het water zou aan een toerist de uitspraak hebben ontlokt, dat de meertjes hem deden denken aan de meren in Italië, maar er is ook nog de suggestie dat de kleiputten gedeeltelijk zijn gegraven door Italiaanse arbeiders. Geschiedenis is nooit af. Er is nog de suggestie dat een aantal kiepkarretjes zich nog in de bodem van de Meren zouden bevinden.

Het Duitse bord wordt later geplaatst. De Heimatverein wilde eerst wachten op de nieuwe rondweg, maar dat gaat nog wel even duren. Het bord ligt voorlopig even in het Bürgerhaus.

Vakantiepark
Het ontstaan van de camping is eigenlijk te danken aan de hengelvereniging ‘t Voorntje. Bij viswedstrijden was er wel behoefte aan een kopje koffie en in 1934 zag het eerste houten cafeetje het licht. Het is uitgegroeid tot de huidige situatie. Een modern vakantiepark met zwembad en tennisbaan.