‘Het leek me altijd al wel een keer mooi een boek uit te geven, met werk van mezelf’

Mark Ebbers presenteert dichtbundel ‘Beter in de war dan in de wereld’

GROENLO - Hij schreef alle songteksten van de Nederlandstalige popformatie De Gracht (3 cd’s) waar broer Tim zanger van was, schreef zijn eigen buuts voor tientallen pronkzittingen in Groenlo, schrijft voor regionale dag- en weekkranten, is één van de vier huidige ‘Dichters des Achterhoeks’, leverde dichterlijke bijdragen en verhalen aan boeken, maar het ultieme, een boek enkel met zijn naam op de omslag, dat was er nog niet. Nu wel. Met ‘Beter in de war dan in de wereld’ presenteert Mark Ebbers uit Groenlo aankomende week zijn eerste echte dichtbundel met gedachten die in de periode van 2000 tot 2025 gedichten werden.

Door Henri Walterbos

Goed genoeg
“Het leek me altijd al wel een keer mooi een boek uit te geven, met werk van mezelf. Al vijf jaar lang dacht ik ‘Nu heb ik genoeg aan verhalen, gedichten om daarmee een boek vol te krijgen.’ Dat werd een paar jaar later. Zo’n drie maand geleden dacht ik ‘Nu ga ik het helemaal doen zoals ik zelf graag wil. Zo is het goed, zo kan het erin’, want ik had inmiddels al heel veel versies van verschillende gedichten die in het boek terecht zijn gekomen. Ik heb het via een door mijzelf opgerichte uitgeverij uitgebracht. Ik heb het anderen laten lezen, mee laten kijken, en wat je er ook van vindt, ik denk zelf dat het goed genoeg is om uit te brengen. Daarnaast kwam ook steeds de vraag of ik een boek met eigen werk had, als ik ergens opgetreden had met het dichterscollectief waar ik deel van uitmaak, of solo ergens stond.”

‘Nu ga ik het helemaal doen zoals ik zelf graag wil. Zo is het goed, zo kan het erin’

Alles zelf
Alles wat er bij komt kijken om een boek uit te geven deed hij zelf, van een EAN-code aanmaken, lettertype bepalen, tot en met de geschiktste drukkerij zoeken. De indeling van het boek maakte hij ook zelf en bracht zijn zielenroerselen onder in zeven delen; ‘Uitzicht’ ‘vooral dingen vanuit mezelf’, Hartvlekken ‘over mensen die je na aan het hart liggen’, Logisch ‘over mensen die iets verder weg zijn, situaties die je tegenkomt’, Figuranten ‘over mensen in Groenlo en de maatschappij’, Monsters ‘dat gaat specifiek over de moeilijke tijd die ik heb gehad’, Zomers ‘echte zomerverhalen’ en Krekels ‘over mensen in nare en bijzondere situaties.’ 

De titel is mede gebaseerd op een situatie van iemand uit zijn directe omgeving. “Dat gaat over iemand die ik ken die mooier in de war is dan in de wereld. Het gaat over een jongen, wel een beetje fictief, maar mensen met een geestelijke beperking, die ik ook ken in mijn omgeving, die kunnen vaak heel mooi van dingen genieten, niet gehinderd door status of wat dan ook. Gewoon rechtdoorzee. Die passen niet zo in de wereld, dus ik dacht ‘mooier en beter in de war dan in de wereld’. Misschien geldt dat voor mezelf ook wel. Ik vond het gewoon een mooie titel.”

Negentig gedichten
“Uiteindelijk zijn een stuk of negentig gedichten in het boek gekomen die ik zelf goed genoeg vond en geschikt om uit te geven. Sommige gedichten schrijf je in één keer of je schrijft ze en je verandert er later weer wat aan. Soms verander je ze wel tien keer. Van sommige gedichten heb ik inmiddels wel vier of vijf versies,” lacht Mark om zichzelf. Altijd maar streven naar perfectie?, is dan een logische vraag. “Ik denk het wel ja,” bekent hij. “Ik denk ‘het kan altijd beter,’ maar uiteindelijk is het deze selectie geworden. Heel veel dingen zijn geschreven als gedicht, maar sommige teksten zijn oorspronkelijk geschreven als songtekst voor De Gracht, maar het gebeurt ook wel eens andersom, dat gedichten later songteksten worden. Dat ontstaat dan zo. Ik had ook een keer een verhaal geschreven dat ik op een blogsite had gedeeld, dat heel veel gelezen is, met goede reacties, ‘Kinderen van het gras’. Dat heb ik nu in dichtvorm geschreven, verdeeld in drie of vier stukken. Net zoals ‘Monsters’, over mijn eigen monsters in mijn hoofd vroeger, mijn dwangneigingen en depressies, waar ik nooit zo open over ben, maar die ik ook gehad heb. Ik heb ook wel jaren gehad die alleen maar overleven waren. Het hoeft niet allemaal herkenbaar te zijn, je mag er soms ook best lang over nadenken, maar het moet niet onbegrijpelijk zijn.”

‘Of ik nu een buut schrijf, een songtekst voor De Gracht, of een gedicht, ik schrijf in principe precies zoals ik min of meer praat’

‘Is het boek ‘jouw verhaal?’ is dan een vraag die opkomt. “Het is niet het gehele verhaal hoor. Het zijn gewoon de dingen waarover ik blijkbaar in staat ben geweest om leuke gedichten van te maken, en ik maak ze in alle vormen. Soms rijmen ze, soms zijn ze ritmisch, soms zijn ze veel vrijer. Ze moeten wel heel natuurlijk zijn.”

Inspiratie
Zijn inspiratie haalt hij uit ‘het leven’. “Ik denk bijna nooit ‘Laat ik eens zo’n soort gedicht maken of tekst, of zo’n soort. Meestal is het toch iets dat je meemaakt of hoort, dan schrijf ik iets op. Dat doe ik met bijna alles, of je hoort een stukje uit een liedje waarvan ik dan denk ‘Alleen op die twee regels kun je al doorgaan, met iets heel anders’ en uiteindelijk ontstaat er wat. Of gaan ze gewoon over een persoon die ik ken, al dan niet gecombineerd met een andere persoon. Soms bewust maar het kan ook onbewust. Ik kan nog zo de namen erbij zetten of denken die ik toen in gedachten had. Daar denk ik dan aan op die manier. Misschien zijn de gedichten niet allemaal even makkelijk te begrijpen, dat hoeft ook niet. Ik hoop wel dat er meer lagen en perspectieven inzitten, maar ik schrijf niet erg verheven, zeg maar. Ik hou helemaal niet van die verheven poëzie, lange takconstructies, dat is gewoon niet mijn ding. Poëzie kan qua vorm best wel toegankelijk zijn, maar qua inhoud toch best meer lagen hebben. Mijn taalgebruik is vrij rechttoe rechtaan. Ik schrijf niet over ‘druppeltjes van verlangen in de zengende zomerzon, die jouw dromen verstrengeld doen raken.’

Of ik nu een buut schrijf, een songtekst voor De Gracht, of een gedicht, ik schrijf in principe precies zoals ik min of meer praat, zoals iedereen. Het gaat altijd wel over dingen uit mijn omgeving. Ik zal bijvoorbeeld niet schrijven, en dat is niet omdat ik dat niet belangrijk vind, over de Midden-Oosten problematiek of over rassendiscriminatie. Dat zijn van die brede algemene dingen, of ik moet er zelf mee te maken krijgen. En wat je ook schrijft, in welke vorm dan ook, het is altijd leuk dat je wat losmaakt bij mensen, ook al is dat ergernis in een column bijvoorbeeld.”

Herinneringen
“Heel veel gedichten gaan ook over toen ik nog heel klein was. Zoals Bloementuin, over een herinnering die ik heb toen ik 6 of 7 was, maar die heb ik pas zo’n twintig jaar later opgeschreven. Soms is het dan gewoon een mooi beeld waar ik dan woorden bij kan maken.” Soms wordt Mark ook geïnspireerd door songteksten, zoals Paultje. “Sommige songteksten zijn zo mooi, in combinatie met de muziek. Dan krijg je af en toe een idee dat je er zo op verder kunt gaan. Zoals ook met het lied van The Beatles, Fool on the hill. Soms heb je het idee dat je de gek op de heuvel bent. Die tekst heeft niets met het nummer van The Beatles te maken, en als dat toch zo is dan is dat toevallig, want daar heb ik helemaal niet zo op gelet. Dan moet je wel eens een titel van een nummer bedenken en dan denk ik ‘dat is geschreven door Paul McCartney, toen voelde hij zich klein. Daarom heb ik dit gedicht Paultje’genoemd, Paultje McCartney.”

Zeute Dröpkes
In zijn boek ook het gedicht Zoete dropjes, gebaseerd op een lied van de Meddose formatie de Zeute Dröpkes die in de jaren 90, begin nieuwe millennium, flink aan weg timmerde met dialectnummers, maar ook diepere teksten, geschreven door frontman Edy Brus. “Zij hadden een nummer dat Klootzakken heette. De wereld zit vol klootzakken, behalve jij en ik. Dat verbond ik met zo’n tekst die ik geschreven had, weer gebaseerd op een nummer van een Amerikaanse zangeres, Buffy Sainte-Marie met The big ones get away. Daar zit zo’n mooie zin in; If the bad guys don’t get you baby, then the good guys will. Dat zinnetje heb ik gebruikt, min of meer vertaald, en daar verder op doorgegaan zonder verder op de tekst te letten. Ik dacht ‘dat breng ik dan weer in verband met die Amerikaanse zangeres, die denkt eigenlijk net zoals de Zeute Dröpkes, ze hebben gelijk; de wereld zit vol klootzakken.”

‘Soms is een jeugdherinnering gewoon een mooi beeld waar ik dan woorden bij kan maken’

Boekpresentatie
Er liggen nog meer gedichten op de plank, laat Mark zich ontvallen. “Ik heb in feite al genoeg voor een tweede boek, maar ik speel ook al jaren lang met de gedachte om een roman te schrijven. Daar had ik wat ideeën voor, en is eigenlijk al voor een groot deel af, maar dat hing teveel als los zand aan elkaar, vond ik.” Nu echter eerst alle pijlen op zijn debuutboek. Mark presenteert zijn boek op zondagmiddag 1 juni van 15.00 tot 17.00 uur aan genodigden, bij Rockcafé Taste in Groenlo.

Het boek is al verkrijgbaar bij Bruna Groenlo en is over enige tijd bij het Centraal Boekhuis beschikbaar en daarmee ook bij andere boekhandels te koop of te bestellen. Beter in de war dan in de wereld is ook verkrijgbaar via een mail aan: info@markebbers.nl