NMTO blij met bijzondere schenking

‘Dit hoort hier gewoon’

Door Kyra Broshuis

GROENLO - Directeur Daphne Maas van het Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog (NMTO) is in haar nopjes met de nieuwste aanwinst van het museum: een gietijzeren haardplaat uit 1625. Een dergelijke plaat stond al langer op de verlanglijst van het NMTO en is het nu, via een particuliere schenking, een prachtig onderdeel van de tentoonstelling.

Rond 1500 werden de eerste haardplaten gegoten. In eerste instantie gebeurde dit in een mal gemaakt in zand. De mal bestond uit een zandbed waarin met losse voorwerpen zoals een stuk touw, gereedschappen of gebruiksvoorwerpen versieringen werden gedrukt. Verreweg de meeste gietijzeren haardplaten komen uit Frankrijk. Haardplaten werden geplaatst achter de open haard om de muur te beschermen tegen de hitte en de warmte terug te stralen. “We zijn echt op zoek geweest naar zo’n plaat. Deze plaat heeft heel duidelijk een Staatse afbeelding, dat was echt een statement in die tijd”, vertelt Godfried Nijs, conservator van het NMTO. “De afbeelding is fantastisch, en ook nog eens mooi scherp. Je ziet de Hollandse leeuw met een zwaard in een tuin die Holland voorstelt. Dit is typisch een afbeelding die je alleen in de 17de eeuw zag. Het is wel zeker dat deze plaat nooit in de Achterhoek of in Brabant heeft gestaan; daarvoor werd er in deze gebieden veel te veel geplunderd.”

Verzamelaar
De haardplaat wordt geschonken door Herman de Korte die samen met zijn partner Adrie de Mol de plaat persoonlijk komt brengen vanuit hun woonplaats Houten. “Ik ben amateur archeoloog en geschiedenisfanaat maar bovenal verzamelaar. Dit stuk heb ik op een veiling in Utrecht gekocht. Er zat geen beschrijving bij en er was niet veel belangstelling voor dus ik kon het relatief goedkoop aanschaffen. Later heb ik nog contact gehad met de inbrenger; hij vertelde me dat het een erfstuk van zijn ouders was, maar hij wist niet waar het vandaan kwam. Hij is ermee naar het tv-programma ‘Van onschatbare waarde gegaan’ van Max gegaan, maar er was geen interesse…” De Korte vindt dat het museumstuk in Groenlo helemaal op zijn plek is. “Ik had natuurlijk gelezen over het NMTO en vind dit stuk er goed bij passen. Het is goed dat het stuk een plek krijgt in het museum, daar hoort het ook thuis.”

Vaste plek in de collectie
Directeur Maas en schenker De Korte ondertekenen de schenkingsverklaring. “Ons museum is een zogenaamde ANBI-instelling, dat betekent dat mensen die ons schenkingen doen, geld of goederen, deze waarde kunnen aftrekken van hun belasting”, legt Maas uit. “Deze haardplaat zal worden opgenomen in ons registratiesysteem. Dat betekent dat de haardplaat dan ook officieel in de collectie van Nederlands erfgoed is opgenomen”. Godfried Nijs heeft de plaat al een mooie plek toebedacht: “Dit hoort bij het onderdeel ‘Oorlog in de stad’ en krijgt een plek in onze vaste collectie. We hebben vaker geprobeerd om iets dergelijks in onze collectie te krijgen en deze plaat is echt fantastisch en zelfs mooier dan die in het Rijksmuseum. Het Rijks heeft ons dat stuk aangeboden, maar de kwaliteit  was niet geweldig. Wij zijn ontzettend blij met deze haardplaat.”

Het NMTO opende op 15 april van dit jaar de deuren en inmiddels hebben veel bezoekers uit binnen- en buitenland het museum bezocht. “De bezoekcijfers lopen in de pas met onze verwachtingen en de reviews zijn erg goed. Heel veel 5 sterren, soms 4 sterren maar nooit minder dan dat. De reacties en het commentaar variëren van ‘Wauw!’ tot ‘Beëindruckend!, zo laat Maas weten.