De eufemismetredmolen

Als je vroeger schoonmaakster was, had je een eerlijk beroep. De vlag dekte de lading en mensen waren blij dat ze zelf het vieze werk niet hoefden te doen. Maar ineens was je geen schoonmaakster meer maar interieurverzorgster. Dat klonk chiquer, had meer cachet. Toch moest je nog steeds dezelfde aangekoekte stront uit de wc krabben van mensen die te belabberd waren even de borstel te pakken. Ook de vuilnisman en de telefoniste deden ’s ochtends gewoon dezelfde kleding aan toen zij plotseling vuilnisophaaldienstmedewerker en frontdeskmedewerker werden. Maar zelfs nieuwe zakken slijten na een tijdje als je er oude wijn in doet. Dus als je zelfs als facilitair medewerkster, medewerker afvalbeheer of director of first impressions aan het eind van de maand je gewone marktconforme salaris krijgt, weet je het: je draait rondjes in de eufemismetredmolen. 

En die draait niet alleen bij beroepen die niet bij iedereen hoog aangeschreven staan. Ook elders in de maatschappij moeten er nieuwe woorden bedacht worden omdat het originele woord kennelijk een nare bijsmaak heeft. Zo werd een invalide eerst minder valide, daarna een mens met een beperking en uiteindelijk een mens met mogelijkheden. Toch bleef ie blind en bleken z’n spasmes niet verdwenen. Of een gastarbeider die een immigrant werd, later een allochtoon, een medelander en toen een Nederlander met een migratieachtergrond. Maar hoe je hem ook noemde: hij bleef met argusogen bekeken worden door z’n buren, z’n kansen op de arbeidsmarkt werden er niet beter op en hij had altijd meer te bewijzen dan z’n witte collega. En natuurlijk bleef hij door velen gewoon gehaat.

Dat bleek afgelopen week weer. Een groep echte Nederlanders had zichzelf met mondkapjes en hoodies dapper onherkenbaar gemaakt om een potje te matten in Den Haag. Bewapend, en zwaaiend met prinsenvlaggen en andere eufemistische hakenkruizen voelden ze de tijdsgeest goed aan. Ze hadden wel gemerkt dat politici zich in bochten wrongen om hun haat en woede met wat goed gevonden eufemismen over te nemen. Zo hadden politici het inmiddels losjes over zorgelijke demografische ontwikkelingen: een fijn hondenfluitje voor de onzinnige omvolkingstheorie. Migratie was allang de schuld van alles en de ministers tongzoenden innig met de Grote Leiders van de hoodieboefjes om er wat begrotingen doorgedrukt te krijgen. 

Allemaal mooi maar het hoofddoel van de nedernazi’s was natuurlijk wel gewoon de deportatie van joden, moslims en homo’s. Ouderwets. Zoals vroeger, in die goeie ouwe Zeit. Maar ja, deportatie heeft zo’n nare bijsmaak. Dus moest er een ander woord komen. Het werd ‘Remigratie’. Ze lieten het allemaal op hun knokploegenuniform drukken in de wetenschap dat het niet ongezien zou blijven. Het is inderdaad een prachtig eufemisme. Dat moet ik ze nageven.

En het gaat overgenomen worden. Overal. Tot in de Tweede Kamer.