Dringende oproep van ‘Harreveld’ en politieke partijen voor gedegen onderzoek

‘Sinds 6 mei ligt Harreveld wakker’

Door Kyra Broshuis

OOST GELRE - Een bomvolle raadszaal afgelopen dinsdagavond in Lichtenvoorde. Er is niet voldoende plek dus is ook een tweede zaal in gebruik. Buiten worden de vele belangstellenden, de raadsleden en het college verwelkomd door een draaiorgel én een heleboel protestborden: ‘wat kan ons Harreveld verrekken, Oost Gelre kan de kas spekken!’, ‘Oost Gelre: waar macht verschijnt en democratie verdwijnt’, ‘Geef Harreveld het vertrouwen, laat ons de toekomst zelf bouwen!’ en ‘Lief met lef… zonder democratisch besef’. Kortom: Harreveld laat van zich horen. En vooralsnog met succes; er komt een onafhankelijk onderzoek naar de draagkracht in het dorp

Voorzitter Wout Rikkerink van Dorpsbelangen Harreveld (520 leden) biedt voorafgaand aan de vergadering een petitie aan aan burgemeester Gea Hofstede. Een petitie met het verzoek om een ‘objectief en onafhankelijk onderzoek naar de draagkracht van Harreveld uit te laten voeren, de besluitvorming daarvan afhankelijk te maken en geen bestuurlijke, juridische of feitelijke stappen te zetten die vooruitlopen op realisatie van deze opvanglocatie’. 

Leefomgeving onder druk
“Toen in 2024 bekend werd dat iHub uit Harreveld zou vertrekken, brak voor ons dorp een nieuwe periode van onzekerheid aan. Harreveld slaapt er sindsdien slecht van. De huidige jeugdinstelling is al sinds de jaren ’90 in ons dorp gevestigd. Dit is nooit een keuze van Harreveld geweest. Het was een gedwongen huwelijk, dat gepaard ging met overlast voor omwonenden en diverse ingrijpende incidenten”, zegt Rikkerink. “Nu het terrein sinds 1 januari leeg is, ervaren wij als inwoners pas echt welke impact dit al die jaren heeft gehad.  Met de aankondiging van de heropening van de jeugdgevangenis dachten wij te weten waar we aan toe waren; 70 plekken voor jongeren van 14 tot 23 jaar die verdacht zijn van of veroordeeld zijn voor strafbare feiten. Jongeren met vaak multi-complexe problematiek: een combinatie van een licht verstandelijke beperking, middelengebruik en psychische stoornissen. We hebben het over gewelds- en zedendelicten, drugsmisdrijven en vuurwapenbezit, met recidivecijfers van meer dan 60 procent in het eerste jaar. Deze jongeren krijgen in Harreveld een tweede kans. In het kader van bijvoorbeeld een PIJ-maatregel, ook wel jeugd-TBS genoemd, werken zij stap voor stap toe naar terugkeer in de samenleving. Eerst onder strikte begeleiding, later onder voorwaarden zelfstandiger door ons dorp. Dat is een kans die zij verdienen, maar ook een kans waarin het gruwelijk mis kan gaan. Dat deze zorg terecht is, blijkt uit het feit dat burgemeester Bronsvoort al in september 2025 opdracht gaf tot een externe risicoanalyse. Sinds 6 mei ligt Harreveld wakker. Wij zijn overvallen door het bericht dat Oost Gelre voornemens is 200 nareizigers op te vangen, naast 70 jongeren in de JJI, in een kerkdorp met 750 inwoners. Een verhouding van bijna 1 op 3. Gezien de schaal van Harreveld verwachten wij dat dit de draagkracht van ons dorp ver te boven gaat. Harreveld vangt al ruim 75 jaar jongeren en gezinnen op. Daarmee leveren wij al decennialang een substantiële bijdrage aan het algemeen belang. In plaats van dat wij hier erkenning voor krijgen, moeten we constateren dat Oost Gelre onze leefomgeving opnieuw onder druk zet.”

Niet gehoord
Dorpsbelangen Harreveld is teleurgesteld over de informatiebijeenkomst van 30 juni. “De onvoorbereide en nonchalante indruk van de sprekers namens het COA hebben Harreveld niet gerustgesteld. Integendeel, het feit dat men uitging van voorzieningen zoals een tandarts, winkels en meerdere scholen in Harreveld, en als antwoord op vragen suggereerde dat de buurt zelf maar een buurtfeest moest organiseren, werd door ons als weinig respectvol ervaren. Het gaf niet het gevraagde vertrouwen, maar juist de indruk dat er geen enkele rekening is gehouden met de specifieke situatie in ons dorp. Helaas is er in de opzet van de informatiebijeenkomst gekozen om óver Harreveld te praten, niet mét Harreveld. Een bijeenkomst waarin inwoners geen vragen mochten stellen en geen ruimte kregen voor inbreng, kan niet als participatie worden aangemerkt. Dat is geen dialoog, maar een geregisseerde monoloog. Wij voelen ons niet gehoord! Echte participatie vraagt om openheid, wederkerigheid en de bereidheid om invloed daadwerkelijk mogelijk te maken. Zonder die elementen resteert slechts schijninspraak met als doel weerstand beheersbaar te maken. De uitspraak van wethouder Schutten, dat ‘Harreveld even moppert maar daarna de schouders eronder zet’, hebben wij als ongepast, denigrerend en paternalistisch ervaren. Deze woorden versterken het gevoel dat het college op afstand staat van wat er leeft in onze gemeenschap en dat besluitvorming gebaseerd is op aannames in plaats van op een zorgvuldige, objectieve afweging. Het voorliggende plan wordt door ieder weldenkend mens als disproportioneel gezien. Dat Harreveld nu onder druk wordt gezet deze aantallen op te vangen, is bovendien het gevolg van bestuurlijk falen. Sinds februari 2024 is de taakstelling bekend, maar ruim twee jaar later is er nog steeds geen duurzame locatie in voorbereiding. Dat ondermijnt ook het vertrouwen dat de opvang in Harreveld daadwerkelijk tijdelijk zal zijn. We vragen u vanavond niet om een tweede zwembad of om een historische brug, al gunnen we dat iedereen. Wij vragen u om iets fundamenteels: een veilige en leefbare omgeving. Dat is een kerntaak van de gemeente.”

Vragen
Vanuit de partijen zijn er veel vragen. De VVD is fel en wil weten of het college zich wel bewust is van de maatschappelijke impact. Ook OGV is niet te spreken over de gang van zaken. “Waarom heeft u conform het advies van de COA eerst richting een besluit toegewerkt en pas daarna de raad en inwoners geïnformeerd?” vraagt Alfred Wopereis. “Welke onderbouwing ligt ten grondslag aan de locatiekeuze voor Harreveld en op basis van welke objectieve en toetsbare criteria is gekozen voor 200 opvangplaatsen in Harreveld? Hoe beoordeelt u dit voorgenomen plan en de gebrekkige betrokkenheid van omwonenden in het licht van de woorden uit het coalitieakkoord, en waarom heeft u niet gekozen voor een zorgvuldige en fatsoenlijke uitvoering van de Spreidingswet in goede dialoog met de samenleving?”

De eerste afspraken met het COA zijn benut om kaderstellende afspraken te maken, zo legt wethouder Schutten uit. “Toen iHub en COA groen licht gaven voor de verkennende fase, hebben we besloten dat direct kenbaar te maken aan Harreveld, veel vroeger dan gebruikelijk in zo’n proces.” De wethouder geeft aan dat er leegstand is in Harreveld. “Veel gebouwen met een maatschappelijke zorgbestemming. We willen de komende periode benutten om straks woningbouw mogelijk te maken. Er komt geen JiSK (Jeugdhulp in het Strafrechtelijk Kader.), nu niet in in de toekomst niet.” Het college is teleurgesteld in Dorpsbelangen Harreveld, zo blijkt uit de uitspraak van de wethouder. “Dorpsbelangen was altijd een belangrijke gesprekspartner en de uitnodiging om door te praten blijft staan. Helaas moeten we constateren dat sinds 6 mei het gesprek gestokt is en niet goed mogelijk blijkt, dat betreur ik ten zeerste.”

Moties
De VVD komt met een motie. Voorman Kees Porskamp roept het college ook op om eerst onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de draagkracht van Harreveld en pas daarna verdere besluitvorming over de voorgenomen opvang van maximaal 200 nareizende statushouders mogelijk te maken. De VVD wil dat in het draagkrachtonderzoek expliciet de effecten op leefbaarheid, (sociale) veiligheid, woon- en voorzieningenstructuur, verkeer, onderwijs, zorg, handhaving, sociale cohesie en bestuurlijke uitvoerbaarheid worden beoordeeld. De tweede motie op dit onderwerp komt van Lokaal Belang. Ronald Willering wil onderzoek naar de wenselijkheid en mogelijke inrichting van een Dorpsfonds Harreveld. Dit om de leefbaarheid en sociale cohesie in Harreveld duurzaam te versterken. OGV is rigoureus; middels een motie wil de partij afdwingen dat er geen enkele opvang komt in de kleine kernen.

Onderzoek
Het college wil wel een onderzoek, maar dan gaat het om risico-inventarisatie, niet om de draagkracht zoals de VVD dat wenst. De VVD houdt vast aan de motie om een onafhankelijk onderzoek naar de draagkracht van en in Harreveld in samenwerking met Dorpsbelangen Harreveld, iHub en COA te laten plaatsvinden en vraagt om een hoofdelijke stemming. De motie is unaniem aangenomen. De motie van Lokaal Belang voor het dorpsfonds haalt het niet. Dat geldt ook voor de motie van OGV waarmee de partij elke opvang in een kleine kern wil voorkomen.

Wordt vervolgd.