‘Onze Calixtuskerk is een van de rijkst versierde kerken in de wijde omgeving’

GROENLO - Vorige week is de nieuwste uitgave ‘Grols Verleden’ verschenen van de Oudheidkundige Vereniging Groenlo (OVG), met dit keer als thema ‘Iconografie Calixtus Basiliek Groenlo’. Het betreft een indrukwekkend 114 kleurrijke pagina’s tellende uitgave over alle in de kerk aanwezige symbolen die dit gebouw rijk is. De samenstelling en teksten van dit monnikenwerk zijn verzorgd door Jan van der Post.

Door Henri Walterbos

Over de achtergrond van deze uitgave zegt Ben Verheij in het voorwoord van de uitgave: “Ieder die net als ik honderden keren in de Calixtus is geweest, kent zo langzamerhand de altaren, de schilderingen, de kruisweg staties, de beelden en andere voorwerpen, en natuurlijk de hele fraaie glas in loodramen. De meesten zullen ook nog wel globaal de betekenis weten van dit alles, omdat die kennis ons werd bijgebracht in de godsdienstles in de zesde klas van de lagere school. In die lessen werd er vaak verwezen naar de kerk. Zoals bekend is die kennis bij de jongere generaties nog maar in zeer beperkte mate aanwezig. Daarom heb ik in het bestuur van de OVG voorgesteld om eens te kijken of we hier iets aan zouden kunnen doen. En er was ook al overleg met iemand die ons daarbij wilde helpen.”

Goedkeuring
Nadat Pastoor Herman de Jong en de locatieraad ook hun goedkeuring gaven, bleek er tot Verheij’s verrassing al veel werk verricht over deze materie. “Tot onze prettige verbazing kon de pastoor meedelen dat de tekst al grotendeels klaar was. Vrijwilliger Jan van der Post had namelijk voor de basiliekgidsen een vademecum, een naslagwerk, gemaakt waar zelfs al een supplement bij was gekomen. Als je zoiets wilt beschrijven als het interieur van de nieuwe Calixtus dan heet dat eigenlijk een iconografie. Dat is namelijk het beschrijven van religieuze symbolen en beelden en hun diepere betekenis.”

Vervolg
Vervolgens zijn er een paar gesprekken geweest met Jan van der Post, Jan Offenberg en Ben Bonenkamp over de verdere aanpak. “Daar kwam ook uit naar voren dat er heel veel foto’s beschikbaar waren van de hand van Willy Geelink. Ruud Kaak en Jan van de Post hebben ook nog een aantal foto’s gemaakt. Omdat bijna alle schilderingen en bijvoorbeeld ook de glas in loodramen heel hoog zijn, hebben we ook gebruik gemaakt van dronefotografie, verzorgd door Godfried Nijs en Paul van Druten.”

De fraaie uitgave is verdeeld in 16 hoofdstukken, zoals ‘Bouw, eerste steen en inwijding’, ‘Kapellen’, ‘Calixtus’, ‘Muurschilderingen’, ‘Beelden’, ‘Preekstoel en bronzen communiebanken’, ‘Kruiswegstaties’, ‘Adema orgel’, ‘Basiliek’ en ‘Restauratie en de vrijwilligers’.

‘Bijbel van de armen’
In de inleiding vertelt auteur Jan van der Post over zijn werk. “Onze Calixtuskerk is een van de rijkst versierde kerken in de wijde omgeving. Het is na de grondige restauratie van 2008 tot 2012 weer een gebouw om trots op te zijn. Zowel de architectuur als de vele beelden, glas in loodramen en schilderingen zijn zeer de moeite waard om bekeken en bewonderd te worden. Die rijke versiering van het interieur gaat regelrecht terug op de zeer oude gewoonte de muren van sacrale ruimten met muurschilderingen of fresco’s te bedekken. Dat had ook een praktisch doel. In het verre verleden konden veel gelovigen niet lezen en zo dus geen kennis nemen van de Bijbelse verhalen en levens van heiligen. De schilderingen op de muren, de ramen en beelden vervulden zo wat men wel de biblia pauperum, de Bijbel van de armen, heeft genoemd. Gaandeweg ben ik erachter gekomen dat ik mezelf soms ook bij die armen moest rekenen. Van een flink aantal voorstellingen kende ik de betekenis niet of niet volledig. Ik heb nog heel wat moeten studeren om daar achter te komen. Dat heeft me overigens veel voldoening gegeven. De Calixtuskerk is er voor mij alleen maar rijker van geworden.”

Deze uitgave is voor niet-leden van de OVG te koop bij de OVG, door een e-mail te sturen naar: info@ovgroenlo.nl met daarin naam en adres.

Zelf aanschouwen in de basiliek
“Natuurlijk is dit een mooi boekwerk om in de boekenkast te hebben, en bij eerdere uitgaven van Grols Verleden te zetten, maar het is zeer aan te bevelen om de prachtige werken op de foto’s in deze uitgave ook zelf te bekijken, met eigen ogen te aanschouwen,” vertelt Fried te Brake, Coördinator Torenbeklimmen en Kerkrondleiding van de Calixtus Basiliek. “Tijdens de openingen zijn vrijwilligers aanwezig die ook nog extra tekst en uitleg kunnen geven. De kerk is in juli en augustus op dinsdag-, woensdag-, donderdag- en zaterdagmiddagen open. Ook de komende twee zondagmiddagen, op 3 en10 augustus. Op de woens-, zater- en zondagen is buiten de kerk om ook de toren te beklimmen. Een ideale gelegenheid om twee activiteiten te combineren.” Aanmelden of meer info: torenbeklimmen@calixtus.nl en Fried te Brake, tel; 06-55831347